Thinking Hands

Technologie neemt steeds meer van ons over. Maar wat raken we daarmee kwijt?

Thinking Hands gaat over de kennis die in ons lichaam zit. In het maken, het aanraken en het voelen. Kennis die je niet zomaar in data of in een computer kunt stoppen. Wat weet het lichaam wat je hoofd niet weet?

Vaak weet je lichaam al iets voordat je hoofd het weet. Denk aan de naaister die stof herkent aan de druk en de weerstand. Aan de danser die de vloer voelt met de voet. Aan de chirurg die met haar handen voelt wat haar ogen niet zien. De Finse architect Juhani Pallasmaa noemt dit ‘de denkende hand’, the thinking hand. Want deze kennis zit niet in je hoofd: ze zit in je vingers, je buik en je gevoel.

Schrijver en activist Audre Lorde schreef in 1978 over dezelfde soort kennis. Volgens haar wéét het lichaam dingen. Toch wordt die kennis vaak niet serieus genomen. Zeker niet bij vrouwen en bij groepen die in de samenleving minder gehoord worden. Hun kennis werd vaak gevaarlijk of niet logisch genoemd. Terwijl het juist een bron van kracht kan zijn. Ook de kennis van onze voorouders werkt zo. Mensen gaven die door met gebaren en rituelen, lang voordat er woorden voor waren. En eigenlijk zijn dit ook technologieën. Alleen tellen ze niet mee in een wereld die kennis meet in data, snelheid en groei.

Grote techbedrijven bouwen systemen die denken en voor ons kiezen. Ze noemen dat de toekomst van intelligentie. Maar ze laten misschien wel het belangrijkste weg: alles wat het lichaam al weet. Die kennis leeft in mensen en wordt doorgegeven via handen en aanraking. En ze verdwijnt als het lichaam dat haar draagt er niet meer is. Daarom vraagt Thinking Hands wat we verliezen als we deze kennis niet serieus nemen.

De tentoonstelling brengt foto's, video en installaties samen. Sommige werken laten zien hoe je met je handen beeld maakt: met stof, met papier, met klei. Andere werken gaan over wat het lichaam nog meer weet: over spelen, over zorgen en over geweld. Van een fotostudio tot moederschap tot een keuken waarin de gebaren steeds bozer worden. Ook zorg en liefde krijgen hier een politieke betekenis. Ze zijn een vorm van verzet tegen een wereld die vooral kijkt naar wat je maakt en presteert. En dan is er de digitale kant, waar de hand haar werk doorgeeft aan systemen die verder gaan zonder haar lijf: met werk op schermen, en een grote robot die geen handen heeft en alleen kan praten.

Precies daar, waar het werk van het lichaam naar de machine gaat, stelt Thinking Hands de vraag wat we daarbij op het spel zetten? Elk werk geeft een eigen antwoord. Door fotografie, of met robotica of klei, met beweging, met liefde en met zorg. Soms zie je de handen in het beeld. Soms zijn ze er al lang niet meer, maar zie je nog wel hun sporen.

Opening 13 september 2026
12 september tot en met 1 november 2026
THEA, Niemeyer, Paterswoldseweg 43, Groningen

Met en door, onder andere: Andi Gáldi Vinkó, Chelsi Alise Cocking, Frida Orupabo, Jan Robert Leegte, Jane Jin Kaisen, Kévin Bray, Kiki Mager, Kvam/Oldereid, Laure Prouvost, Lisa Oppenheim, Loïe Fuller, Mandy Franca, Martha Rosler, Martina Bacigalupo, Paul Kooiker, Robin de Puy / Strijbos & van Rijswijk, Vera van der Burg, Xhanti Zwelendaba & Ben Stanwix.

Gecureerd door Musoke Nalwoga en Roosje Klap.

Mede mogelijk gemaakt door Stimuleringsfonds, Mondriaan Fonds en Beringer Hazewinkel.

Fotografie: Paul Kooiker / Ontwerp: Loes Claessens  

Meer informatie over de opening, openingstijden en het programma volgt op een later moment.